Carp: Schuld en verantwoordelijkheid

Salesmanager Thijs had een venijnig conflict met Marco, de marketingmanager. Ze streden al een tijd om welke afdeling nu leading was bij verkoopcampagnes, sales of marketing. Marco had een tijdje terug een kunstje geflikt. Hij had op een congres tegen een belangrijke klant van Thijs verteld dat deze te weinig strategisch inzicht had om een campagne te leiden. Thijs vernam dit van de klant en vertrouwde daardoor Marco niet meer. Marco wist dat Thijs dit te weten was gekomen. Marco had nooit zijn excuses aangeboden, dus Thijs wilde niet meer met hem praten. Ik coachte Thijs. Hij vroeg me hoe hij het gedrag van Marco bij de directeur ter sprake moest brengen, zonder daar politiek schade aan over te houden.
Ik vroeg hem waarom hij het niet eerst met Marco ging uitpraten. Dat zou hij nooit doen. Marco was de fout ingegaan, hij was schuldig, dus ook verantwoordelijk om de relatie te verbeteren, voorzover dat überhaupt nog mogelijk was.
Dat hoor je wel vaker: als iemand schuldig is, is hij automatisch verantwoordelijk om het op te lossen. Het klinkt aannemelijk maar is flauwekul. Schuld en verantwoordelijkheid worden vaak door elkaar gehaald. Schuld gaat over de oorsprong van een probleem, het gaat over iets in het verleden. Verantwoordelijkheid nemen gaat over de wil en aanspreekbaarheid een probleem in de toekomst op te willen lossen. Ook als de ander schuldig is, kun je zelf de verantwoordelijkheid nemen het probleem op te lossen. En hier zat het leerpunt van Thijs. We kwamen erachter dat Thijs het diep van binnen eigenlijk wel lekker vond dat deze situatie was ontstaan. Want de hele wereld vond dat Marco fout was en Thijs het slachtoffer. Daardoor kon Thijs Marco heerlijk emotioneel chanteren door niet meer met hem te willen praten.
Ik vroeg Thijs hoe verantwoordelijk hij dit gedrag van zichzelf vond. Dat deed even pijn. Was er nog potentieel in de relatie met Marco en wilde hij de verantwoordelijkheid nemen de relatie te verbeteren? Ja, dat wilde hij wel. Hij moest namelijk toegeven dat Marco een enorm strategisch talent was binnen de organisatie. Sterker nog: Marco’s kritiek klopte eigenlijk ook wel. Dat was eerlijk van Thijs. Maar Marco had dat nooit mogen roepen tegen een klant. Ook waar. Kortom, Thijs kon kiezen zijn gekrenkte ego opzij te zetten. Ik adviseerde hem om niet als een gekrenkt kind naar zijn baas te hollen maar een volwassen gesprek aan te gaan met Marco met als doel de onderlinge samenwerking te verbeteren. Hij kon in dat gesprek aangeven dat hij zich daar ook verantwoordelijk voor voelde. Ook kon hij natuurlijk zijn grief over het voorval met de klant aangeven en afspreken dat dat nooit meer gebeurt.
Het gesprek is geweest. Marco heeft zijn excuses aangeboden en het mooie is, Thijs ook. Thijs heeft zich verontschuldigd had hij Marco bewust emotioneel gechanteerd had. Dat was erg authentiek.